9. Sınıf Din Kültürü 5. Ünite: Kur'an'a Göre Hz. Muhammed (Kapsamlı) - Dijital Ders Defterim

5.1. Hz. Muhammed'in Beşerî ve Peygamberlik Yönü

Hz. Muhammed (sav) her yönüyle tanınabilmesi için yaşadığı dönemin, beşerî özelliklerinin ve peygamberlik görevlerinin bilinmesi önemlidir.

Yaşadığı Çevre (Cahiliye Dönemi)

Hz. Muhammed (sav) Arap Yarımadası'nda, en önemli şehir olan Mekke'de dünyaya gelmiştir. Mekke ve çevresinde göçebe olan bedeviler (hayvancılık ve ticaretle uğraşanlar) ve yerleşik olan hadariler (tarım ve ticaretle uğraşanlar) yaşardı. Toplum hür, köle ve mevali (azat edilenler) olmak üzere üç sınıfa ayrılırdı ve kadınlara değer verilmezdi. İslam'ın gelişiyle ırkçılık, faizcilik, putperestlik gibi birçok cahiliye âdetiyle mücadele edilmiştir.

Beşerî Yönü

Beşer: Kadın ve erkek türü olarak insan, yaratılmış olan.

İnsanlığa rehber olarak gönderilen tüm peygamberler gibi Hz. Muhammed (sav) de doğmuş, büyümüş, evlenmiş, çocukları olmuş, geçimini sağlamak için çalışmış ve vefat etmiştir. Dönemin müşrikleri onun insan olmasını peygamberlikle bağdaştıramamış ve buna itiraz etmişlerdir. Hz. Muhammed (sav) ise kendisinin bir kul olduğunu belirterek "bana, 'Allah'ın kulu ve Resulü' deyin" buyurmuştur.

Peygamberlik Yönü ve Görevleri

Hz. Muhammed (sav), Allah (cc) tarafından peygamberlik vazifesi (nübüvvet) verilmiş son elçidir. Kur'an-ı Kerim'de onun için hatemünnebiyyin (peygamberlerin sonuncusu) ve hatemülenbiya sıfatları kullanılır. Hz. Muhammed'in (sav) başlıca peygamberlik görevleri şunlardır:

• Tebliğ: Hz. Muhammed'in (sav), Allah'tan (cc) gelen ilahi hükümlerin hiçbirini gizlemeden, eksiltmeden ve herhangi bir ilavede bulunmadan insanlara bildirmesidir.
• Tebyin: Kur'an-ı Kerim'in açıklanmasıdır. Hz. Peygamber bu görevini sözlü ve uygulamalı olarak yerine getirmiştir.
• Teşri: Hz. Muhammed'in (sav) çeşitli konularda hüküm koyma yetkisidir.
• Temsil: Hz. Muhammed'in (sav), İslam'ı anlama ve yaşama konusunda insanlar için en güzel örnek olmasıdır.

Hz. Muhammed'in (sav) Ahlaki Özellikleri

Çocukluğundan itibaren dürüstlük ve güvenilirliği ile tanınan Hz. Peygamber'e Muhammedülemin ("güvenilir Muhammed") ismi verilmiştir. O, yoksul ve mazlumlara karşı son derece merhametli davranmış, Mekke'nin fethi sırasında kendisine zulmedenleri affederek affedici tutumunu göstermiştir. Ayrıca statüsü ne olursa olsun herkese adil davranmış ve tüm canlılara karşı şefkatli olmuştur.

5.2. Hz. Muhammed'in Örnekliği

Üsveihasene: Hz. Muhammed'in (sav); inanç, ibadet, ticaret, eğitim, öğretim ve ahlak başta olmak üzere hayatın her alanında Müslümanların kendilerine örnek almaları gereken en güzel örnek anlamındaki sıfatıdır.

Sünnet: Hz. Peygamber'in söz, fiil ve onaylarını içeren örnek davranışlarıdır.

Hadis: Emir ve yasakları insanlara bildirme, Kur'an'ı açıklama ve hüküm koyma amacıyla Hz. Muhammed'in (sav) söylediği sözlerdir.

Hz. Peygamber, "Size iki şey bıraktım, onlara tutunduğunuz sürece sapmazsınız: Allah'ın kitabı ve peygamberinin sünneti." buyurarak Kur'an ve sünnete uyulmasını belirtmiştir.

Hz. Muhammed (sav) ve Gençler

Hayatın her alanında olduğu gibi gençlerle iletişimde de Hz. Peygamber en güzel örnektir. Onların duygularını dikkate alarak onlara değer vermiş ve dostluk kurmuştur. Toplumların inşasında gençlerin rolünü önemsemiş; Zeyd bin Sabit, Musab bin Umeyr ve Üsame bin Zeyd gibi genç sahabilere elçilik, komutanlık, öğretmenlik gibi çok önemli görevler vermiştir.

5.3. Kültürümüzde Hz. Muhammed ve Ehlibeyt Sevgisi

İslam kültüründe Hz. Peygamber'i ve onun sevdiklerini sevmek imanın bir gereğidir. Kültürümüzde bu sevginin birçok yansıması bulunmaktadır:

• İsimlendirme: Toplumumuzda Ahmet, Mahmut, Muhammet ve Mustafa gibi isimler peygamber sevgisinin bir yansıması olarak erkek çocuklara sıklıkla verilir.
• Mehmetçik: Muhammed isminin Türkçeleşmiş hâli olan Mehmet kelimesinden türeyen Mehmetçik, Türk askerinin adı olmuş ve ordu "peygamber ocağı" olarak nitelendirilmiştir.
• Edebiyat ve Sanat: Naat, mevlit, siyer, kırk hadis ve hilye gibi eserler peygamber sevgisini işleyen edebi eserlerdir.

Ehlibeyt: Hz. Muhammed'in (sav) eşini, çocuklarını, torunlarını ve yakın akrabalarını kapsar.

Kültürümüzde Hz. Peygamber'in emaneti olan Ehlibeyte büyük teveccüh gösterilir. Camilerdeki hat levhalarında Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve Hz. Ali'nin isimleri yer alır ve Ehlibeyt sevgisi kültürel mirasımızın önemli bir parçasını teşkil eder.

5.4. Kur'an'dan Mesajlar

Ahzab Suresi 45-46. Ayetler:
"Ey Peygamber! Biz seni bir şahit, bir müjdeleyici, bir uyarıcı; Allah'ın izniyle kendi yoluna çağıran bir davetçi ve aydınlatıcı bir kandil olarak gönderdik."

Bu ayetlerde Hz. Peygamber; tanık, müjdeci, uyarıcı, Allah'a çağırıcı ve etrafını aydınlatan bir ışık olarak nitelendirilmiştir. İnsanları Allah'a (cc) iman ve itaate davet eden Hz. Muhammed (sav), insanlığı kıyamete dek aydınlatacak bir nurdur.

Nahl Suresi 43-44. Ayetler:
"Senden önce de ancak kendilerine vahiy indirdiğimiz kişileri peygamber olarak gönderdik... O peygamberleri apaçık delillerle ve kutsal metinlerle gönderdik. İnsanlara indirdiklerimizi kendilerine açıklaman için ve (ola ki üzerinde) düşünürler diye sana da uyarıcı kitabı indirdik."

Bu ayetlerde, Hz. Muhammed'den (sav) önce de vahiy ile desteklenmiş peygamberler gönderildiği beyan edilmektedir. Ayrıca Hz. Peygamber'in görevleri arasında, kendisine indirilen Kur'an'ı insanlara açıklamak (tebyin) olduğu belirtilmiştir.

Hazırlayan: Abdurrahman Seyhan

www.sorularladers.net